Chocim 1621
Dlaczego bitwa pod Chocimiem stoczona w 1621 r. jest warta szczególnej uwagi?
Powodów jest wiele. Wymieńmy najciekawsze:
1. Była to gigantyczna bitwa, której skala przekraczała wszystko, co w ówczesnej Europie widziano .
2. Była to chyba jedyna bitwa, w której wojska Rzeczypospolitej spotkały się ze słoniami .
3. Była to bitwa olbrzymich kontrastów. W czasie bitwy, obie strony popisały się rzadkim barbarzyństwem i okrucieństwem .
Po jej zakończeniu zaś, dawni wrogowie niemalże rzucili się sobie w ramiona .
4. Bitwa obfituje w epizody tak heroiczne (np. gdy 600 polskich i litewskich husarzy spędza z pola 10 000 jazdy i piechoty przeciwnika ), jak i tragiczne (cierpiący z głodu ludzie, rzucający się ze skał do Dniestru ),
czy nawet zabawne (Turcy myśleli, że Polacy czarują strzelając trawą ). Jej losy ważyły się do samego końca .
Autorem opracowania jest Radosław Sikora
Na Chocim!
(link do tekstu „Polska i Turcja przed wybuchem wojny”)
Obejrzyj pole bitwy.
(link do tekstu „Miejsce bitwy i pozycje przeciwników”)
Obejrzyj zamek i mury. (link do tekstu o zamku i fortyfikacjach)
Bitwa oczami jej uczestników. (link do tekstu „Pamiętniki”)
1 Tak zwana „bitwa pod Chocimiem 1621 r.” to seria walk toczonych z różnym natężeniem w okresie od 2 IX do 9 X 1621.
2 Największym międzynarodowym konfliktem w Europie pierwszej połowy XVII w. była wojna trzydziestoletnia (1618-1648). Zaangażowało się w nią większość europejskich państw. Największe potęgi i ich armie ścierały się o nowy ład w Europie.
3 Największą bitwą tej wojny była bitwa pod Breitenfeld (17 IX 1631), w którą zaangażowane było łącznie ok. 80 000 żołnierzy. Tymczasem, w bitwie pod Chocimiem 1621, same siły Rzeczypospolitej Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego (byli tam i Polacy, i Litwini, i Kozacy, i żołnierze zaciężni z różnych krajów Europy, np. Niemcy, Węgrzy, itd.), liczyły sobie ok. 100 000 zbrojnych. A wojska Imperium Osmańskiego, które na pola chocimskie przywiódł (co rzadko się zdarzało) sam sułtan, były ok. dwukrotnie liczniejsze!
4 Słonie te wzbudziły niemałą sensację, choć nie brały udziału w walkach, gdyż używane były do transportu namiotów sułtana.
5 Masowymi egzekucjami jeńców wojennych popisała się strona turecka. Strona polska z kolei ma na swoim sumieniu bestialski mord niewinnych kupców i ich rodzin (kobiet i dzieci), do którego doszło 5 IX 1621.
6 Po bitwie żołnierze bratali się przy alkoholu (mimo, że jego picie było i jest dla wyznawców Allaha grzechem). Prowadzono także intensywny handel. Polacy np. kupowali tureckie konie.
7 Podany link odsyła do strony z książkami autorstwa Radosława Sikory: http://www.husaria.info.tm/ Najnowsza książka o polskiej husarii, tj. „Na skrzydłach husarii”, zawiera cały rozdział poświęcony temu właśnie wydarzeniu. Rozdział ten można również przeczytać tutaj: http://www.radoslawsikora.republika.pl/ksiazki/frnaskrzydlach1.htm
8 Długotrwałe oblężenie i blokada obozów wojsk Rzeczypospolitej, poskutkowała szybkim wyczerpaniem się zapasów żywności. Jej ceny ostro poszybowały w górę. Szczególnie dotkliwie dotknęło to piechoty, która pod względem aprowizacyjnym była znacznie słabiej przygotowana niż jazda. Przeciągający się głód, powodował dezercje i samobójstwa.
9 W czasie szturmu tureckiego 28 IX 1621, jako przybitkę do dział użyli Polacy trawy. Ta, przy wystrzale „onych [Turków] siekła po gębach nie zgorzawszy, co oni za czary rozumieli”.
W chwili przerwania działań wojennych, Polacy dysponowali tylko jedną beczką prochu.
